Terug naar school: hoe herken je een gokprobleem bij een vriend(in)?

Een nieuw schooljaar betekent opnieuw structuur, nieuwe klasgroepen, nieuwe vrienden en soms ook nieuwe druk. Voor de meeste jongeren hoort die spanning er gewoon bij. Maar bij sommigen kan er achter veranderingen in gedrag meer schuilgaan.

Een gokprobleem ontstaat meestal niet van de ene dag op de andere. Het ontwikkelt zich geleidelijk en blijft vaak lange tijd verborgen voor de buitenwereld.

Bij Beyond the Bet horen we daarom regelmatig dezelfde twijfel van ouders, vrienden en leerkrachten:

“Ik voel dat er iets niet klopt, maar misschien beeld ik het me gewoon in.”

Dat gevoel hoeft niet te betekenen dat iemand daadwerkelijk een gokprobleem heeft. Maar het kan wel een goede reden zijn om wat dichterbij te komen en het gesprek aan te gaan.

Een gokprobleem is niet altijd zichtbaar

Problematisch gokken ziet er zelden uit zoals mensen het zich voorstellen. Vaak zijn het kleine veranderingen die afzonderlijk niet zoveel betekenen, maar samen wel een patroon beginnen te vormen.

Signalen die kunnen opvallen zijn bijvoorbeeld:

• Geldzaken die steeds moeilijker te verklaren zijn. Regelmatig geld lenen, plots geen geld meer hebben, spullen verkopen of verhalen over geld die niet helemaal lijken te kloppen.
• Veel bezig zijn met de smartphone. Regelmatig scores, wedstrijden, casino-apps of goksites controleren en defensief reageren wanneer iemand ernaar vraagt.
• Opvallende stemmingswisselingen. Heel enthousiast of euforisch zijn na winst, maar gespannen, prikkelbaar of teruggetrokken reageren na verlies.
• Minder interesse in andere dingen. Sport, school, hobby's, vrienden of activiteiten die vroeger belangrijk waren, verdwijnen steeds meer naar de achtergrond.
• Steeds meer geheimhouding. Gesprekken ontwijken, liegen over geld of activiteiten, transacties verbergen of plots veel meer behoefte hebben aan privacy.
• Proberen te stoppen, maar telkens opnieuw beginnen. Uitspraken als “Dit was echt de laatste keer” of “Ik heb het onder controle” keren regelmatig terug.

Geen enkel signaal bewijst op zichzelf dat iemand een gokprobleem heeft.

Maar wanneer verschillende veranderingen samen voorkomen en je merkt dat iemand steeds meer onder druk komt te staan, is het zinvol om niet weg te kijken.

Waarom gokken zo vaak verborgen blijft

Een van de moeilijkste aspecten van gokproblematiek is dat iemand lange tijd kan blijven functioneren terwijl het probleem ondertussen steeds groter wordt.

Naar school gaan. Werken. Sporten. Afspreken met vrienden.

En tegelijkertijd proberen verliezen terug te winnen, geldproblemen verborgen te houden en ervoor te zorgen dat niemand ontdekt wat er werkelijk speelt.

Vanuit mijn eigen ervaring weet ik hoe zwaar dat kan worden.

“Op een bepaald moment merkte ik dat ik steeds meer begon te verbergen: waar mijn geld naartoe ging, hoeveel ik gokte en hoe vaak ik opnieuw probeerde mijn verliezen goed te maken. Naar de buitenwereld toe deed ik alsof alles onder controle was, terwijl de schaamte vanbinnen steeds groter werd. Hoe langer ik zweeg, hoe moeilijker het werd om eerlijk te vertellen wat er werkelijk speelde.”

Schaamte speelt daarin vaak een grote rol.

Wat gaan mijn ouders denken?
Wat als mijn vrienden dit ontdekken?
Hoe leg ik uit waar al dat geld gebleven is?
Ik moet dit eerst zelf oplossen.

En precies die laatste gedachte kan iemand steeds verder isoleren.

Wanneer de druk steeds groter wordt

Rond 10 september, Werelddag Suïcidepreventie, is het belangrijk om ook aandacht te hebben voor de psychische impact die gokproblemen kunnen hebben.

Wanneer financiële problemen, geheimhouding, schaamte, relationele spanningen en het gevoel geen uitweg meer te zien zich opstapelen, kan de mentale druk enorm worden.

Daarom is een gokprobleem nooit alleen maar een financieel probleem.

Achter het gokken zit een mens die misschien al lange tijd probeert alles alleen overeind te houden.

Je hoeft als vriend, ouder of leerkracht het probleem niet op te lossen. Maar je kan wel helpen om het isolement te doorbreken.

Soms begint dat met één eenvoudige vraag:

“Ik merk dat je het moeilijk hebt. Hoe gaat het écht met je?”

Wat kan je doen als vriend(in)?

1. Begin met wat je ziet, niet met wat je denkt te weten.
   Zeg bijvoorbeeld: “Ik merk dat je de laatste tijd stiller bent en vaak stress hebt over geld. Ik maak me een beetje zorgen. Hoe gaat het met je?”

Dat nodigt meer uit tot een gesprek dan: “Volgens mij heb jij een gokprobleem.”

2. Verwacht niet dat iemand onmiddellijk alles vertelt.
   Schaamte en angst kunnen ervoor zorgen dat iemand ontkent, minimaliseert of het gesprek afhoudt. Dat betekent niet dat jouw bezorgdheid niets heeft gedaan. Soms heeft iemand tijd nodig voordat hij of zij durft te vertellen wat er werkelijk speelt.
3. Luister voordat je oplossingen aandraagt.
   Je hoeft geen hulpverlener te zijn. Oprecht luisteren zonder onmiddellijk te oordelen kan al ontzettend waardevol zijn.
4. Maak de stap naar hulp kleiner.
   Zeg niet alleen: “Je moet hulp zoeken.” Bied bijvoorbeeld aan om samen informatie op te zoeken, mee te bellen of aanwezig te zijn bij een eerste gesprek.
5. Bewaak ook je eigen grenzen.
   Iemand steunen betekent niet dat je schulden moet betalen, geld moet blijven lenen, leugens moet verbergen of zelf verantwoordelijk wordt voor zijn of haar herstel.

Ook als vriend, partner, ouder of familielid mag je ondersteuning zoeken. Je kunt bij Beyond the Bet ook terecht als naaste. 

Herken je deze signalen bij jezelf of bij iemand in je omgeving?

Blijf er niet alleen mee rondlopen. Een eerste gesprek hoeft nog niets vast te leggen. Soms is het gewoon de eerste stap om opnieuw overzicht te krijgen.

Contacteer Beyond the Bet.

‍